Brońmy egzaminów w rzemiośle

5 czerwca w siedzibie Ministerstwa Edukacji Narodowej odbyła się trzecia tura rozmów przedstawicieli środowiska rzemiosła z kierownictwem resortu na temat  zmian  w systemie kształcenia zawodowego, a szczególnie w kontekście przeprowadzania egzaminów zawodowych.

Co prawda projekt ustawy  jeszcze nie ujrzał światła dzienniego, jednak sygnały o zamierzeniach  resortu edukacji  właśnie w zakresie dotyczącym egzaminowania wywołały  żywą reakcję  środowiska rzemiosła. Największy niepokój budzi pomysł podziału  egzaminu czeladniczego dla uczniów szkół zawodowych (w tym także rzemieślniczych) na dwóch organizatorów: Okręgowe Komisje Egzaminacyjne (OKE) i Komisje Egzaminacyjne Izb Rzemieslniczych, oraz uzależnienie wypłaty pracodawcom dofinansowania kosztów kształcenia, od zdania przez absolwenta  egzaminu teoretycznego w OKE.

W opinii środowiska rzemiosła to dość zaskakujące rozwiązanie,  nie znajdujące odzwierciedlenia w innych systemach potwierdzania kwalifikacji zawodowych. Niestety, po raz kolejny uczestnikom rozmów ze strony rzemiosła nie udało sie uzyskać odpowiedzi na pytanie po co i komu ma słuzyć ta zmiana?

Egzaminy czeladnicze przeprowadzane w całości przez komisje egzaminacyjne powoływane w izbach rzemieslniczych bazują na sprawdzonych, solidnych podstawach organizacyjnych. Rzemiosło zawsze, pomimo różnych zawirowań w szkolnictwie zawodowym, będących nierzadko efektem nieprzemyślanych reform, kształciło dualnie, nie dopuściło do zaprzepaszczenia nauczania zawodu. I pomimo tak dużego zaangazowania w  segment  oświaty zawodowej rzemiosło wciąż musi umpominać się o właściwe miejsce i rolę swoich organizacji w życiu społecznym, gospodarczym i stanowionego prawa.

Podział egzaminu na dwóch organizatorów,  a w dalszej perspektywie może całkowite  „przejęcie” uczniów rzemiosła przez OKE, zaburzy charakter  szkoły rzemieślniczej i jej oferty do uczniów oraz rodziców. Trudno racjonalnie wytłumaczyć dlaczego szkoła zarządzana w strukturach rzemiosła ma prowadzić do uzyskania kwalifikacji innych niż  świadectwo czeladnicze. Charakterystyką rzemieślniczych szkół zawodowych jest nauka teoretyczna w szkole, praktyczna w procesie pracy kończąca się egzaminem czeladniczym, przeprowadzanym  przez komisje egzaminacyjne izb rzemieślniczych. Te trzy elementy tworzą nierozerwalną całość.

Autorzy, projektowane zmiany tłumaczą m.in. brakiem informacji o egzaminach czeladniczych i mistrzowskich. Argument zaskakuje, tym bardziej, że  raporty w tym zakresie są co roku przygotowywane i upubliczniane przez ZRP a w regionach przez izby rzemieślnicze. Problem tkwi w tym, że od blisko sześciu lat System Informacji Oświatowej (tzw. nowy) nie  pozwala izbom rzemieślniczym na wprowadzanie do systemu informacji nt. egzaminów czeladniczych i mistrzowskich. Dlaczego? Na to pytanie też nie udało się uzyskać odpowiedzi.

Rzemiosło od lat dopomina się usprawnienia  funkcjonalności SIO, co pozwoli na pełną transparentność danych o egzaminach, do których przystępują  uczniowie  zasadniczych szkół zawodowych / szkół branżowych I stopnia. Z ostatnich zapowiedzi resortu wynika, że w IV kwartale ta kwestia zostanie uregulowana. Dla organizacji rzemieślniczych to ważna deklaracja, ponieważ funkcjonalność SIO ma fundamentalne znaczenia dla rzetelności obrazu nt. liczby osób, które faktycznie zdały  czeladniczy egzamin w rzemiośle i egzamin  potwierdzający kwalifikacje w OKE. Wprowadzenie  do SIO danych pokaże, że oficjalny wskaźnik przystępowalności do egzaminów czeladniczych absolwentów rzemieślniczej nauki zawodu  wynosi  ok. 95%, co zdecydowanie zmieni obraz kształcenia zawodowego na korzyść rzemiosła. Brak w SIO danych liczbowych z rzemiosła zafałszowuje oficjalne statystyki przez nieujmowanie w nich  grupy około 30 tysięcy osób, które w  danym roku  przystąpiły do egzaminu.

Rzemiosło jest otwarte na zmiany, środowisko  przedstawiło resortowi propozycje, które z założenia mają wprowadzać modyfikacje jakościowe a nie rozwiązywać jedynie doraźne problemy określonych instytucji.  Już dziś widocznym wsadem merytorycznym Związku Rzemiosła Polskiego  w podnoszenie jakości kształcenia zawodowego i egzaminowania są prace prowadzone nad tworzeniem banku zadań egzaminacyjnych oraz egzaminu on-line dla czeladników i mistrzów, w ramach realizowanego projektu  systemowego „Nowa Jakość egzaminów w rzemiośle”.

W rozmowach  ze strony Związku Rzemiosła Polskiego uczestniczyli: Jan Gogolewski - Prezes, Jan Klimek- z-ca Prezesa ZRP, Edyta Doboszyńska - Dyrektor Generalny ZRP, Jolanta Kosakowska - dyr. Zespołu Oświaty Zawodowej i Problematyki Społecznej ZRP, Dariusz Gobis -  dyrektor  Pomorskiej Izby Rzemieślniczej Małych i Średnich  Przedsiębiorstw w Gdańsku, Magdalena Zabłocka dyrektor Izby Rzemiosła i Przedsiębiorczości w Lublinie, Piotr Krzyżaniak – dyrektor Kujawsko Pomorskiej Izby Rzemiosła i Przedsiębiorczości w Bydgoszczy, Maryla Barczak-Ostojska - ekspert Izby Rzemieślniczej oraz Małej i Średniej Przedsiębiorczo w Katowicach,  Elżbieta Kosacka  - dyrektor Zespołu Szkół Rzemiosła i Przedsiębiorczości w Krakowie  (od 1 09.2018 organem prowadzącym szkołę jest Małopolska  Izba  Rzemieślnicza w  Krakowie). Gospodarzem spotkania była sekretarz Stanu w MEN Marzena Machałek.

Źródło: www.zrp.pl